Myślenie i działanie w coachingu

Zgodnie z podejściem behawioralno-poznawczym, każda wykonywana przez człowieka czynność składa się z działania i myślenia nad tym działaniem. Poniższy rysunek przedstawia zależność myślenia (refleksji) od działania. Możemy na nim wyróżnić cztery grupy ludzi, charakteryzujących się różnym stopniem działania i myślenia: 0, 1, 2 i 3.


Proces coachingu

Rys. Myślenie i działanie.


Do grupy 0 zaliczamy osoby, które mało działają i wyciągają mało wniosków z owego działania. Ich efektywność jest bardzo niska.

Do grupy 1 zaliczamy osoby, które bardzo dużo rozmyślają i mało działają. Osoby te zbyt często rozmyślają nad bardzo prostymi sytuacjami. Czasem sami nazbyt krytykują się i obwiniają o wiele rzeczy, na które nie mają wpływu.

Do grupy 2 zaliczamy osoby, które bardzo dużo działają i mało myślą. Najpierw zrobią daną czynność, a dopiero później zastanawiają się nad tym, co zrobili i czy to w ogóle było potrzebne. Często w pośpiechu wykonują dużo niepotrzebnych rzeczy.

Do grupy 3 zaliczamy osoby, które wykonują dużo działań i wyciągają z nich wnioski. Działają i myślą racjonalnie. Zanim wykonują działanie, planują je (myślą). Następnie działają. A potem wyciągają wnioski z działania i wprowadzają zmiany w działaniu (ponownie myślą). Dzięki temu zawsze wykonują bardzo dobrze te działania, które naprawdę są potrzebne. Przy okazji zachowują spokój, obiektywizm i pewność siebie.

Kiedy podopieczny znajduje się w grupie 3, możemy prowadzić coaching rozwojowy (czysty, stuprocentowy coaching).

Jeśli klient znajduje się w grupie 1, powinniśmy go przenieś do grupy 3 i dopiero wtedy prowadzić coaching rozwojowy. Z grupy 1 do 3 przechodzi się dzięki zastosowaniu sugestii działania (jest to forma coachingu wspierającego). Sugestia działania to coś innego niż sugestia rozwiązania (doradzanie rozwiązania)! Sugestia działania zachęca do działania nie proponując konkretnego działania np. „Co chcesz teraz zrobić?”. Sugestia rozwiązania proponuje konkretne rozwiązanie np. „Czy możesz pożyczyć pieniądze od brata?”.

Jeśli klient znajduje się w grupie 2, powinniśmy go przenieś do grupy 3 i dopiero wtedy prowadzić coaching rozwojowy. Z grupy 2 do 3 przechodzi się dzięki zastosowaniu sugestii refleksji (jest to forma coachingu wspierającego). Sugestia refleksji zachęca do zastanowienia się, wyciagnięcia wniosków np. „Co z tego wynika?”, „Jakie to powoduje konsekwencje?”.

Jeśli klient znajduje się w grupie 0, powinniśmy go przenieś do grupy 3 i dopiero wtedy prowadzić coaching rozwojowy. Z grupy 0 do 3 przechodzi się dzięki zastosowaniu zaleceń działania i refleksji (jest to forma coachingu interwencyjnego). Część coachów NIE uznaje tej formy pomocy jako coachingu. Uważa, że jest ona bardziej doradztwem i mentoringiem niż coachingiem. W wielu jednak organizacjach, a szczególnie w działach sprzedaży, coaching rozumiany jest właśnie jako udzielanie zaleceń i pomoc w ich wdrożeniu.

A jak myśli i działa coach?

Coach zawsze powinien znajdować się na poziomie grupy 3. Dzięki temu może sprawnie i dynamicznie prowadzić proces coachignowy oraz utrzymywać klienta w grupie 3.

Jeśli coach znajdzie się w grupie 0, będzie sprawiał wrażenie przestraszonego i zagubionego. Nie będzie zdolny do jakichkolwiek działań, ani refleksji. Żeby temu zaradzić powinien jak najszybciej udać się po pomoc do bardziej doświadczonego kolegi po fachu, czyli powinien skorzystać z superwizji. Jeśli szybko nie wróci do grupy 3, z całą pewnością bardzo szybko zostanie „zwolniony” przez klienta.

Jeśli coach znajdzie się w grupie 1, będzie zbyt dużo czasu poświęcał na refleksję i rozważania nad sytuacją klienta. Będzie zachęcał do wyciąganie wniosków, lecz klient nie będzie w praktyce wdrażał tego, co zaplanował podczas coachingu. Coach najczęściej może trafić do grupy 1, kiedy ma bardzo dużo czasu na osiągniecie celów. Wówczas przeznacza dużo czasu na bardzo szczegółowe przeanalizowanie rzeczywistości i zaplanowanie celów. Podczas sesji klient bardzo kreatywnie myśli, planuje i omawia wszelkie pomysły. Jednak nie wiele z nich stosuje w praktyce. Z czasem coach zostaje zwolniony jako mało skuteczny coach, z którym bardzo dobrze się rozmawia i spędza czas.

Jeśli coach znajdzie się w grupie 2, będzie zbyt dużo czasu poświęcał na działanie. Często zbyt pochopne działanie, które często będzie kończyło się niepowodzeniem. Klient może czuć się zmęczony ciągłymi bezowocnymi „próbami”. Może spaść jego motywacja i wiara w osiągniecie celu. Podczas sesji, taki coach jest bardzo aktywny. Może nawet zbyt aktywny, bo z perspektywy zewnętrznego obserwatora wygląda jak sportowy trener, który ciągle biega wokół swojego zawodnika i rzuca w niego piłkami, ręcznikami i czymkolwiek tylko się da. Natomiast po sesji często narzeka na niską motywację klienta i szuka sposobów podniesienia jego motywacji. Coach najczęściej może trafić do grupy 2, kiedy znajdzie się pod bardzo dużą presją osiągnięcia celu. Jak łatwo jest się domyślić, coach taki z czasem zostanie zwolniony jako bardzo aktywny, ale mało skuteczny coach, który nie potrafi zmotywować klienta do osiągnięcia celu.

W pracy na poziomie grupy 3 pomaga coachowi świadomość zachodzących procesów, doświadczenie, spokój, pewność siebie oraz uczestniczenie w interwizji jak i superwizji.